Kort gezegd: een 3D-printer bouwt een voorwerp laagje voor laagje op uit gesmolten plastic draad, het filament. Je hebt een printer, een rol filament en gratis slicer-software nodig, en met moderne printers heb je vaak binnen een uur je eerste print. Begin met PLA, kies eenvoudige modellen en accepteer dat er af en toe iets mislukt.

Toen ik zelf begon, met een Creality Ender-3 die ik eerst nog in elkaar moest schroeven, was er een hoop te leren. Gelukkig is 3D-printen sindsdien een stuk toegankelijker geworden. Wat ik toen graag had geweten, lees je hieronder.

Hoe werkt een 3D-printer?

De meeste 3D-printers voor thuis werken met FDM, wat staat voor fused deposition modeling. Dat klinkt ingewikkeld, maar het principe is eenvoudig. De printer trekt een dunne plastic draad van een rol, het filament, en duwt die door een hete nozzle van ongeveer 200 °C. Daar smelt het plastic. De nozzle beweegt over het printbed en legt een dun spoor gesmolten plastic neer, dat direct weer hard wordt. Is een laag klaar, dan gaat de nozzle een stukje omhoog en begint de volgende laag.

Een laag is meestal 0,2 millimeter dik. Een voorwerp van 5 centimeter hoog bestaat dus uit zo'n 250 laagjes. Daarom duurt een print al snel een paar uur, en daarom zie je op de meeste prints fijne lijntjes: dat zijn de lagen.

Van idee tot print gaat in drie stappen:

  1. Een 3D-model. Dat download je, of je ontwerpt het zelf. Een model is een bestand, meestal STL of 3MF.
  2. De slicer. Dit programma snijdt het model in laagjes en rekent uit hoe de printer moet bewegen. Je kiest hier ook het filament, de laagdikte en hoe stevig de binnenkant wordt. Goede slicers zijn gratis, zoals Bambu Studio, OrcaSlicer, PrusaSlicer en Cura.
  3. Printen. Je stuurt het bestand naar de printer via wifi, een USB-stick of een SD-kaart, en de printer gaat aan de slag.

Wat kun je met een 3D-printer maken?

Meer dan je denkt. Zodra je een printer hebt, kijk je anders naar kapotte en ontbrekende dingen in huis. Voor je het weet roep je bij elk afgebroken klepje: "Dat print ik wel even!" Een paar voorbeelden:

  • Handige dingen in huis: haakjes, kabelhouders, organizers voor je lades, een telefoonstandaard of een houder voor je gereedschap.
  • Vervangingsonderdelen: een afgebroken knop, een klepje van de afstandsbediening of een clip die niet meer te koop is. Met een schuifmaat en wat geduld teken je het onderdeel zelf na.
  • Hobby en spel: figuren voor bordspellen en tabletop, onderdelen voor modelbouw, cosplay-accessoires en puzzels.
  • Cadeaus en decoratie: naambordjes, sleutelhangers, vazen en plantenpotten. Met silk filament krijgen ze een glanzende afwerking.
  • Werk en school: prototypes, behuizingen voor elektronica en modellen om een idee te laten zien.
  • Buigzame dingen: met flexibel filament print je telefoonhoesjes, doppen en antislipvoetjes.

Kun je ook een foto 3D-printen? Ja, als lithofaan. Dat is een dunne plaat met verschillende diktes. Houd je hem voor een lamp, dan verschijnt je foto in licht en schaduw. Er zijn gratis websites die van een foto een lithofaanmodel maken, en wit PLA werkt er het mooist voor.

Modellen vind je gratis op sites als Printables, MakerWorld en Thingiverse. Wil je zelf iets ontwerpen, begin dan met Tinkercad: dat werkt in je browser en is gemaakt voor beginners.

Is 3D-printen moeilijk?

Het valt mee, en het is een stuk makkelijker dan een paar jaar geleden. Veel printers komen tegenwoordig vrijwel gebruiksklaar uit de doos, stellen het printbed zelf af en hebben kant-en-klare profielen voor gangbaar filament. Daardoor heb je vaak binnen een uur je eerste print.

Oké, even eerlijk: er gaan prints mislukken, hoe goed je printer of filament ook is. Een print die loslaat, draadjes tussen onderdelen of een print die eindigt als een grote berg spaghetti: iedereen maakt het mee. Het goede nieuws is dat de meeste problemen een bekende oorzaak hebben. In 3D printproblemen oplossen lees je per probleem wat je eraan doet.

Wat heb je nodig om te beginnen?

  • Een 3D-printer. Let als beginner vooral op automatische bedkalibratie, een goede handleiding en een actieve gebruikersgroep, zodat je hulp vindt als je vastloopt.
  • Filament. De meeste printers gebruiken 1,75 mm, sommige oudere modellen 2,85 mm. Controleer dit voordat je bestelt.
  • Een slicer. Gratis te downloaden; vaak heeft de fabrikant van je printer er een.
  • Klein gereedschap. Een spatel om prints los te halen, een zijkniptang om support weg te knippen, een pincet en isopropylalcohol om het printbed schoon te maken.
  • Een droge plek voor je filament. Filament neemt vocht op uit de lucht. Bewaar je rollen in een afgesloten bak of zak met silica gel korrels.

Je eerste filament: begin met PLA

PLA is het makkelijkste filament om mee te beginnen. Het print op een lage temperatuur, krimpt nauwelijks, ruikt niet en werkt op vrijwel elke printer. Het is er in heel veel kleuren. Wil je de laaglijnen minder zien, kies dan PLA Matte. Heb je na een tijdje sterkere onderdelen nodig die tegen warmte kunnen, dan is PETG de logische volgende stap.

Benieuwd welk materiaal bij welke print past? Lees Welk filament kies je? Alle soorten 3D-printfilament op een rij, of laat je adviseren door de filament-keuzehulp.

10 tips voor je eerste prints

  1. Volg de handleiding en de kalibratie. Sla de stappen bij het opstarten niet over. Een goed afgesteld printbed voorkomt de meeste problemen.
  2. Begin met een testprint. De meeste printers hebben er een paar klaarstaan, en anders is de 3DBenchy een klassieker: een klein bootje dat zowat iedereen als eerste print. Lukt die, dan weet je dat de basis goed is.
  3. Houd het printbed schoon. Vet van je vingers is de grootste vijand van een goede eerste laag, dus handen af van het bed! Maak het schoon met isopropylalcohol, of met afwasmiddel en warm water als de fabrikant dat aanraadt.
  4. Kijk naar de eerste laag. Blijf erbij tot die klaar is. Gaat die goed, dan gaat de rest van de print meestal ook goed.
  5. Gebruik de standaardprofielen. Begin met het profiel in je slicer dat bij je filament past, en verander daarna steeds één instelling tegelijk. Dan weet je wat het effect is.
  6. Kies eerst eenvoudige modellen. Een model met een platte onderkant en weinig overhang print het makkelijkst. Met support leer je daarna lastigere vormen printen.
  7. Bewaar je filament droog. Vochtig filament knettert, trekt draadjes en geeft een ruw oppervlak.
  8. Kijk vooraf in de slicer. Je ziet hoeveel gram filament en hoeveel tijd een print kost. Zo sta je niet met een halve print en een lege spoel.
  9. Zie een mislukte print als les. Kijk wat er misging, zoek de oorzaak op en probeer het opnieuw. Er komt een dag dat je je hand nergens meer voor omdraait.
  10. Zoek een community. Fora, Facebookgroepen en Discordservers van je printermerk zitten vol mensen die hetzelfde probleem al eens hebben opgelost. Voel je niet te groot om iets te vragen: juist die ene tip kan het verschil maken tussen uren tobben en de perfecte print.

Geen printer, wel een idee?

Heb je nog geen printer, of wil je iets laten maken dat groter of sterker moet zijn dan je thuis kunt printen? Met onze 3D-printservice upload je je model en printen wij het voor je, van één onderdeel tot een kleine serie.

Klaar om te beginnen?

In ons assortiment 3D-printerfilament vind je alle materialen van Fiberlogy en Fill 3D, uit eigen voorraad. Ik hoop dat je wat aan deze gids hebt. Welkom bij de club en heel veel printplezier! :)